home
31 januari 2018

AUTOROUTE ‘ ALS HET WATER KOMT’

Regien Borren

Actief
Historie
Water

Dit jaar, 2018, is het 65 jaar geleden dat in de nacht van 31 januari op 1 februari in grote delen van Zeeland, de Zuid-Hollandse Eilanden en in West Brabant de dijken braken door de combinatie van springvloed en noordwesterstorm.
Meer dan 1800 mensen verdronken en 72000 werden geëvacueerd.
Op Voorne-Putten eiste het water 37 levens, waarvan 21 in Zuidland.

Rond 1200 waren Voorne en Goeree nog met elkaar verbonden. De stormvloeden van 1214 en 1219 brachten grote veranderingen, o.a het ontstaan van het Haringvliet en Voorne wordt een eiland. De huidige vorm dateert van rond 1560.

Op deze autoroute maakt u kennis met de vele gezichten van het water, waar het eiland Voorne Putten door omgeven wordt:
-de Dijkdoorbraken van het wassende water
-de meren, ontstaan door de aanleg van dijken en de Deltawerken, en die nu veelal toeristische trekpleisters zijn.
-de zee met de duinen als natuurlijke zeewering.

STARTPUNT GEMEENTEHUIS ROCKANJE,
Raadhuislaan 6

RA= Rechtsaf              LA= Linksaf              RD=Rechtdoor

  1. U gaat RA = Raadhuislaan
  2. De weg RD vervolgen, gaat over in Swinsedreef.

Op het einde kunt u LA naar het Badstrand 1e Slag.
Rockanje ligt aan de Noordzee en heeft een zuiderstrand. In de fatale stormvloednacht van 31 januari 1953 werden de duinen zwaar geteisterd,toch begaf deze natuurlijke zeewering het niet en werd het achterliggende land beschermd.

  1. Vanaf de Swinsedreef gaat u RA = C.G van Kleijburgweg. Op het einde komt u uit bij het Badstrand 2e Slag.
  2. U gaat RA = Tweede Slag.
  3. Deze weg vervolgt u, gaat bij kruising over in Korteweg.
  4. Op het einde LA = Vleerdamsedijk.

U heeft aan de rechterkant nog net zicht op Meertje De Waal. Dit meertje, eigendom van Vereniging Natuurmonumenten, is een restant van het riviertje De Strype, die door de aanleg van de Vleerdamsedijk in de 13e eeuw afgesloten werd van zee. In de 18e eeuw kreeg het meertje de Waal internationale bekendheid omdat het zwavelhoudend, geneeskrachtig water zou bevatten. De nabij gelegen boerderij Walestein werd ingericht als  kuuroord, waar o.a. Willem de Vijfde en Anthony Fokker modderbaden kwamen nemen.

  1. Eerste weg LA= Doornweg.
  2. Gelijk weer RA= Torenweg.
  3. Op het einde RA= Middelweg.
  4. Eerste LA= Windgatseweg.

Aan de Linkerkant ziet u eerst het nieuwe Olaertsduyn en daarnaast het oude. Oorspronkelijk was dit het jachthuis van de redersfamilie van Hoey Smit. Nu vooral bekend van de grootse zomerfairs met meer dan 10.000 bezoekers.
Na de watersnood werd het gebouw tijdelijk gebruikt voor de opvang van evacués van Flakkee.

  1. Vervolg de weg, deze neemt een bocht naar rechts.

In de bocht ziet u aan uw linkerkant een natuurlijke vijver. Dit is een restant van een dijkdoorbraak tijdens de Allerheiligenvloed van 1570. Zo’n doorbraak wordt een wiel genoemd. In die tijd werd meestal de dijk niet hersteld, maar werd om het wiel heen een nieuwe weg aangelegd. Zo ontstonden veel ‘kronkel’ dijken.

  1. Weg vervolgen= Duinstraat.

U komt langs de Tenellaplas, door de Duitsers gegraven in de Tweede Wereldoorlog, omdat er zand nodig was voor de bouw van bunkers in de duinen.
Naast de Tenellaplas staat het bezoekerscentrum van Zuid-Hollands Landschap en daarnaast vindt u het Openluchtmuseum de Duinhuisjes. Hier maakt u kennis met het leven in de duinen in de vorige eeuw.

  1. Weg vervolgen, wordt achtereenvolgens Duinrand, Zandweg en Duinoordseweg.
  2. Op het einde LA= Zeeweg.
  3. Op het einde bij Hotel van Marion heeft u uitzicht op de Maasvlakte.

De Maasvlakte is aangelegd in de jaren 60 ten behoeve van de uitbreiding van de Rotterdamse haven. Rechts ziet u de Boulevard (nu fiets en wandelpad) Voor de aanleg van de Maasvlakte kwam de zee tot aan de Boulevard. In de beruchte stormnacht sloegen de golven over de boulevard. De achterliggende duinen hadden het zwaar te verduren, maar hielden stand.
Als u linksaf gaat, dan komt u uit bij het voormalige autostrand. Dit is uniek in Nederland, u mocht hier vroeger namelijk met de auto op het strand! Tegenwoordig is het strand een natuurstrand, zeer in trek bij vele watervogels maar ook bij wandelaars, ruiters en kitesurfers.

  1. U rijdt nu weer terug. De Zeeweg gaat over in Stationsweg.
  2. Bij bakker op de linkerhoek gaat u LA= Mildenburglaan.
  3. Eerste weg LA= Kerkplein en gelijk weer LA= Hoflaan.

Hier ziet u het oude stadhuis van Oostvoorne en daarachter de ruïne van de Burcht van Oostvoorne, gesticht tussen 1150 en 1250 door de heren en vrouwen van Voorne. In de 15e eeuw diende het als buitenverblijf voor Jacoba van Beieren.

U gaat RA

  1. Op het einde LA= Noordweg.
  2. Onder tunneltje door en op het einde RA de grote weg op (niet doodlopende weg!)

U komt nu over De Brielse Maasdam.
Vaak wordt gezegd dat met de Deltawerken begonnen werd na de watersnoodramp. Dit is echter niet juist. In 1951 reeds werd de Brielse Maasdam aangelegd, waardoor het Brielse Meer ontstond en er een verbinding over land kwam tussen Rozenburg en Voorne. De aanleg van deze dam was o.a. ten behoeve van de landbouw om verzilting tegen te gaan.
Tijdens de Stormvloed kreeg de dam het zwaar te verduren en moest met zandzakken verzwaard worden.
Dankzij de dagenlange inspanning van bevolking en de Bescherming Bevolking kon een doorbraak voorkomen worden en bleven Oostvoorne, Het Kruininger Gors en Rockanje droog.
Aan de rechterkant ziet u een monumentje (Brielse Gatdam), onthuld bij de officiële opening door Koningin Juliana op 26 april 1951.

  1. Eerste weg RA= Brielse Maas Noord
  2. Op het einde RA= Krabbeweg.

U rijdt nu langs het  Brielse Meer. Dit recreatiegebied van ruim 10 km lang is belangrijk voor alle vormen van watersport en oeverrecreatie . Voor de pleziervaart zijn er verschillende jachthavens. Ook de kleine watersport krijgt hier alle mogelijkheden, zo kunt u een kano of waterfiets huren. Er is een waterskischool en er zijn diverse sportvismogelijkheden. Aan de oevers zijn strandjes aanwezig met veilige, afgebakende zwemplaatsen.
Links ziet u het Europoortgebied, samen met Botlek en Maasvlakte onderdeel van het Rotterdams havengebied.

  1. Voor de brug gaat u RA richting Hellevoetsluis = N57

Neem vervolgens hier de afslag richting Brielle/ Zwartewaal/ Heenvliet

  1. Bij de stoplichten linksaf richting Zwartewaal/ Heenvliet
  2. Bij de tweede stoplichten RA richting Hellevoetsluis

U rijdt nu langs het Kanaal door Voorne. Tijdens de watersnoodramp was het kanaal door Voorne de scheiding tussen wel en niet ondergelopen gebied. De kant waar u rijdt bleef droog.
De eerste dagen na de ramp is er met man en macht gewerkt om langs het kanaal een dam aan te leggen van houten schotten ter versteviging.

  1. Bij stoplichten LA= Drieëndijk .
  2. U volgt deze dijk tot aan Abbenbroek.
  3. Op het einde RA=Stationsweg

Doordat bij Oudenhoorn het water een gat sloeg in de zeedijk stroomden de polders onder en kwam het water over de binnendijken. Het laag gelegen Abbenbroek kwam onder water te liggen. Dankzij vooral adequaat optreden van de toenmalige burgemeester viel hier slechts 1 slachtoffer te betreuren. De materiële schade was echter enorm. Zo was de kerk alleen per boot bereikbaar en dreven de kadavers tussen de kerkbanken.
De hulp die het hele getroffen gebied kreeg uit binnen- en buitenland was hartverwarmend. Zo kreeg Abbenbroek hulp uit Zweden in de vorm van 2 houten woningen die staan aan het Zweedseplein

  1. U volgt deze weg naar Zuidland.

Zuidland is het zwaarst getroffen dorp van Voorne-Putten. Er vielen 21 slachtoffers te betreuren. Door het stroomgat in de Oudenhoornse zeedijk zorgde het wassende water dat de polders binnen een mum van tijd vol liepen en veel mensen niet meer konden vluchten. Anderen zochten hun toevlucht op de Ring, het hoogste punt van Zuidland.

In de vijver aan De Ring is op 1 februari 2003 een monument onthuld ter nagedachtenis aan de Ramp. Dit monument, De Korenaar genaamd, is een 6 meter hoge steel met aan de top 45 brokken gebroken kristal die de doorgebroken dijken symboliseren. Ook heeft het een verbinding met het agrarische karakter van Zuidland: Een korenaar buigt in het veld wel in de storm, maar breekt niet. Dat deden de 2400 inwoners van Zuidland in 1953 ook. Zij bogen voor het natuurgeweld, maar rechtten hun rug om na het verwerken van hun verdriet aan de wederopbouw te beginnen.

Ook Zuidland kreeg hulp uit binnen- en buitenland, o.a. uit Noorwegen.

Wilt u het monument bezichtigen, ga dan bij het benzinestation RA het dorp in. U komt dan uit op de Ring.

  1. Vervolg de weg, wordt Veerdam.

Rechts bij bruggetje ziet u het Recreatie gebied De Bernisse. Dit gebied bestaat uit een eeuwenoud polderlandschap. In de vroege Middeleeuwen was het riviertje de Bernisse een belangrijke scheepvaartroute tussen Holland en Vlaanderen. Door verzanding kwam hier een eind aan en tot 1976 was er niet veel meer over dan een sloot. Door ruilverkaveling en ontwikkeling van het Botlek-Europoortgebied werd de Bernisse verbreed en heringericht voor zoetwatervoorziening. Tegelijkertijd werden langs de oevers recreatiefaciliteiten aangelegd. Bij de inrichting is veel aandacht besteed aan een ‘ natuurlijke’ ontwikkeling.

  1. Weg vervolgen naar Simonshaven.

Let op het witte kerkje links in het polderlandschap.
Na de watersnoodramp werd Simonshaven ‘geadopteerd’ door Beverwijk. Als dank voor de hulp werd een straatnaam gewijzigd in Beverwijkstraat.

  1. In het dorp t.o. Cafe De oude Haven RA= Schuddebeursedijk.
  2. Op het einde RA= Bernisser Spuidijk.
  3. Bij kruising LA= Krommedijk.

U rijdt nu langs het Spui.
Het Spui is een aftakking van de Oude Maas en komt uit in het Haringvliet.
De Bernisse is een uitloper van het Spui.

  1. Op het einde LA= Zuidoordsedijk.
  2. Op het einde gaat u de Zeedijk op.

Rijdend op de kronkelige dijken heeft u prachtig zicht op het vlakke polderlandschap met oude dorpjes en statige boerderijen.
Hoe anders zag het er in 1953 uit toen de dijken het begaven en huizen van de buitenwereld afgesloten waren, mensen per boot of helikopter geëvacueerd moesten worden en complete veestapels omkwamen.

  1. De Zeedijk blijft u volgen tot Oudenhoorn.

De Zeedijk ligt langs het Haringvliet.

Door de zware zuidwesterstorm en de zeer hoge waterstand werd in de nacht van 31 januari een enorm gat geslagen in deze dijk en liep nagenoeg het hele gebied onder water. Het gat werd gedicht met caissons uit Normandië.

Ter hoogte van de Koeneweg ziet u een huisje met de toepasselijke naam ‘ Het Behouden Huisje’. Ook ziet u een huisje van Waterschap De Brielse Dijkring. Hier ligt materieel opgeslagen voor het geval er extra dijkbewaking nodig is.

Bijna op het einde van de Oudenhoornse Zeedijk ziet u links het herdenkingsmonument. Het monument heeft een symbolische afgeleide vorm van de afsluitingscaissons.

Als u bij het monument staat heeft u een prachtig uitzicht op het Haringvliet.

Het Haringvliet ligt in het verlengde van de Biesbosch. Via het Haringvliet stroomt het grootste deel van het rivierwater van Rijn, Maas en Waal in de Noordzee.
Na de watersnood werd besloten het Haringvliet d.m.v. een sluizendam af te sluiten van de zee. De werkzaamheden zijn in 1970 voltooid. Door deze dam kwam er een verbinding tussen Voorne en Goeree. De sluizen van de Haringvlietdam staan sinds dit jaar op een kier. Daarmee kunnen vissen zoals de zalm en steur weer tussen zee en rivier trekken. Een unieke kans voor herstel van de deltanatuur.

Voorbij het monument gaat u RA= Molendijk.

  1. U volgt de Molendijk tot in Oudenhoorn.

Bij Oudenhoorn bleef bij de overstroming een drempel liggen, die werd pas bij het volgende tij weggespoeld. Hierdoor werd de bevolking niet compleet verrast door het water en konden velen geëvacueerd worden.

Het duurde nog tot eind maart voor alle polders weer droog waren.

De landbouwers kregen tonnen gips aangeboden, dat ze in dikke wolken over het land strooiden. De gips trok het zout uit de bodem. Dat werkte zo goed, dat de oogsten in 1954 al weer redelijk waren.

  1. In Oudenhoorn links aanhouden en weg met bocht naar links volgen = Ravenseweg.
  2. Op het einde richting doorgaand verkeer volgen= Carrouselweg.
  3. Bij rotonde RA = Nijverheidsweg
  4. Brug over Kanaal door Voorne over en RA= Kanaalweg.
  5. Deze volgen en bij woontoren RA = Amnesty Internationallaan.
  6. Rechtdoor en bij stoplichten bij busbedrijf LA richting de oude vesting van Hellevoetsluis = Opzoomerlaan

Via de Brielse Poort komt u in de vesting. In de vroege ochtend van 1 februari kwam de vesting onder water te staan.
In de Brielse Poort waren in de rampnacht de schotbalken niet gesteld zodat het water de vestinggracht in stroomde en vervolgens de polder in.

  1. Op het einde RA, vervolgens LA = Oostzanddijk
  2. Over bruggetje en LA= Westkade
  3. Op het einde met bocht mee naar rechts = Nieuwe Zeedijk

Links aan de overkant van het water ziet u het oude Marinehospitaal. Ten noorden hiervan werden in de vestingwal 3 gaten geslagen en stroomde het water de vesting in.
U rijdt nu langs het Haringvliet. Let op de bunker die door duinafslag in het water ligt i.p.v. in de duinen. De jachthaven waar u langs rijdt is aangelegd nadat het in de jaren 60 gebruikt was als werkhavens ten behoeve van de bouw van de Haringvlietdam.

  1. Nieuwe Zeedijk gaat over in Zoomweg, vervolgens LA de provinciale weg op richting Rockanje
  2. De volgende rotonde neemt u driekwart rond en gaat u LA de secundaire weg op= Haringvlietweg.
  3. Bij kruising rechtdoor en Haringvlietweg vervolgen.
  4. Eerste weg LA, op het einde Ra en onder tunneltje door= Schapengorsedijk.

Deze dijk is een kronkeldijk, ontstaan na de vele dijkdoorbraken in vorige eeuwen.
Ter hoogte van de Walinxweg is nog een ‘wiel’ te zien, een natuurlijk meer, ontstaan na een dijkdoorbraak.

  1. En bent u weer terug in Rockanje

 

Regien Borren

Regien Borren

Mijn motto is 'Een dag niet buitenshuis geweest is een dag niet geleefd!'.
Ik hou van fietsen en wandelen en ga graag naar de bioscoop, theater, een concert, een expositie en een evenement. Alleen rommelmarkten zijn niet mijn ding!
Er is elke dag wel een reden om (even) er op uit te gaan. En dat kan allemaal in mijn eigen regio, want Voorne-Putten is verrassend veelzijdig.

Meer verhalen over Actief

Actief

Pijpen, bomen, bogen, hoofden en houtjes

Regien Borren

Het komt vast omdat, ondanks de hoogzomerse temperatuur, de bomen al heel wat blad kwijt zijn dat mijn oog ineens op de stalen pijpen valt aan het einde van de provinciale weg van Rockanje naar Hellevoetsluis vlakbij de molen van Nieuwenhoorn.

Lees verder